De zogenaamde “fermettetaks” haalde recent uitgebreid de pers. Boerenbond en Natuurpunt pleiten daarbij voor een heffing op voormalige hoeves die worden omgevormd tot grote landelijke woningen. Volgens de voorstanders moet die maatregel de druk op open ruimte en landbouwgebied beperken.
Het debat maakt één zaak opnieuw duidelijk: wonen in agrarisch gebied of in een zogenaamde “zonevreemde” woning blijft een gevoelig én juridisch complex onderwerp.
Veel eigenaars gaan ervan uit dat een bestaande woning automatisch onbeperkt kan worden verbouwd of herbouwd. In de praktijk gelden echter strikte voorwaarden. Wie zonder voorbereiding afbraak- of verbouwingswerken uitvoert, kan belangrijke rechten definitief verliezen.
Wat is een zonevreemde woning?
Vlaanderen is opgedeeld in verschillende bestemmingsgebieden, zoals woongebied, agrarisch gebied en natuurgebied. Aan elk van die gebieden zijn bestemmingsvoorschriften gekoppeld.
Een woning is zonevreemd wanneer zij niet overeenstemt met de bestemming van het gebied waarin zij gelegen is. Denk bijvoorbeeld aan een woning in agrarisch gebied.
Vaak gaat het om gebouwen die reeds bestonden vóór de huidige ruimtelijke plannen in werking traden. Daarom voorziet de wetgever verschillende uitzonderingsmechanismen, de zogenaamde zonevreemde basisrechten.
Welke rechten bestaan er nog?
Onder bepaalde voorwaarden kan een vergunningverlenende overheid nog toelaten dat een zonevreemde woning wordt verbouwd, uitgebreid of herbouwd.
Daarbij geldt wel een belangrijke basisvoorwaarde: de constructie moet hoofdzakelijk vergund zijn en mag niet verkrot zijn.
De concrete mogelijkheden en bijkomende voorwaarden hangen vervolgens af van de aard van de geplande werken. De regelgeving maakt onder meer een onderscheid tussen:
- verbouwen;
- uitbreiden;
- herbouwen op dezelfde plaats;
- herbouwen op een gewijzigde plaats.
Opgelet bij afbraakwerken
Een belangrijk aandachtspunt is dat het moet gaan om een bestaande zonevreemde woning.
Wie een zonevreemde constructie afbreekt zonder de juiste vergunning of zonder voorafgaand juridisch advies, riskeert dat de basisrechten definitief verloren gaan.
Plannen met een zonevreemde woning?
Bent u van plan een zonevreemde woning aan te kopen? Of wenst u verbouwings- of herbouwingswerken uit te voeren?
Dan is voorafgaand juridisch advies essentieel. De mogelijkheden hangen sterk af van de concrete situatie, de vergunningshistoriek en de toepasselijke ruimtelijke plannen.
Wenst u zekerheid over uw project? Neem dan tijdig contact op met ons kantoor voor gespecialiseerd advies en begeleiding.
